Người lao động nên cân nhắc khi lựa chọn nhận BHXH 1 lần

31/08/2020 08:38 AM


Theo thống kê của Bảo hiểm xã hội (BHXH) tỉnh Hải Dương, thời gian gần đây, trên địa bàn tỉnh số người hưởng BHXH một lần có chiều hướng tăng. Tính đến hết 15/08/2020, số lao động làm thủ tục hưởng BHXH 1 lần là 4.936 người, tăng 220 người so với cùng kỳ năm 2019. Tuy nhiên, theo cơ quan BHXH thì người lao động và nhân dân cần thận trọng, cân nhắc khi hưởng BHXH một lần, vì lĩnh BHXH 1 lần là lợi trước mắt, nhưng về lâu dài không được hưởng lương hưu, chế độ bảo hiểm y tế và các chế độ khác của Nhà nước khi hết tuổi lao động sẽ là một thiệt thòi lớn cho bản thân người lao động.

Trao đổi với bà Vũ Thị Thu Hương - Phó Chánh Văn phòng BHXH tỉnh, phụ trách công tác tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính của BHXH tỉnh tại Trung tâm phục vụ hành chính công tỉnh Hải Dương về vấn đề gần đây số người lao động làm thủ tục nhận BHXH 1 lần có chiều hướng gia tăng, bà Hương cho biết “Gần đây người lao động đến làm thủ tục hồ sơ hưởng BHXH 1 lần có tăng lên, qua nắm bắt tình hình, hoàn cảnh gia đình của người lao động; cán bộ, viên chức BHXH đã tuyên truyền, tư vấn lợi ích khi nhận BHXH 1 lần hoặc giữ sổ BHXH để sau này đóng BHXH tiếp để đủ 20 năm đóng và hưởng lương hưu, nhiều người nghe ra và hiểu  vấn đề, bảo lưu thời gian tham gia; tuy nhiên cũng có người lao động vẫn muốn lấy BHXH một lần để có tiền trang trải trước mắt, họ chưa nghĩ đến quyền lợi khi về già, đặc biệt là những người lao động còn trẻ tuổi...”

Thời gian qua, ngành BHXH nói chung và BHXH tỉnh Hải Dương nói riêng đã đưa ra rất nhiều khuyến cáo trên các phương tiện thông tin đại chúng, tích cực tuyên truyền tới người lao động về vấn đề nhận BHXH 1 lần. Trong đó, đặc biệt nhấn mạnh người lao động đã làm thủ tục rút BHXH 1 lần, sau này khi tham gia BHXH lại sẽ không được cộng nối thời gian đóng BHXH ban đầu, chỉ tính thời gian đóng BHXH mới. Như vậy, người lao động mất đi cơ hội được hưởng lương hưu, không có thu nhập để đảm bảo cuộc sống khi hết tuổi lao động, hoặc khi nghỉ hưu vẫn đủ thời gian được hưởng lương hưu nhưng do thời gian tham gia BHXH ngắn, thì tiền lương hưu sẽ thấp. Tuy nhiên, có nhiều trường hợp, do người lao động chưa hiểu khi được lĩnh số tiền BHXH 1 lần thiệt thòi hơn nhiều so với số tiền để lại quỹ BHXH sau này hưởng hưu khi về già, nên họ đã nhất định thanh toán hưởng BHXH 1 lần. Sau này khi hiểu được ý nghĩa, tầm quan trọng của chính sách BHXH thì họ lại nuối tiếc, bởi khi ra khỏi lưới an sinh xã hội khiến người lao động có nguy cơ mất chỗ dựa khi về già, đó là một thực tế mà người lao động đang gặp phải, nếu tiếp tục lựa chọn hưởng BHXH 1 lần. 

Trường hợp chị Nguyễn Thị Hải Yến (Nam Đồng, TP. Hải Dương) đã tham gia BHXH được hơn 4 năm, nhưng do không hiểu biết đã thanh toán BHXH 1 lần, bây giờ muốn nộp lại BHXH nhưng Luật BHXH không cho phép. Bản thân chị đã rất tiếc khi đã rút số tiền BHXH sau 4 năm lao động của mình. Chị Yến chia sẻ: “Do chưa hiểu biết về chính sách BHXH nên tôi đã lĩnh BHXH 1 lần được số tiền là hơn 12 triệu đồng, số tiền tiêu thì cũng hết, bây giờ khi đã biết được chính sách BHXH là của Nhà nước, tích lũy khi trẻ để tuổi già được hưởng chế độ hưu trí, nghĩ lại thấy tiếc, nên tôi tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện để sau này được nhận lương hưu”

Dưới góc độ cơ quan thực hiện chính sách BHXH, đại diện phòng Nghiệp vụ BHXH tỉnh cho biết: Hiện nay, theo quy định pháp luật, tổng mức đóng BHXH là 25,5% mức tiền lương tháng, trong đó NLĐ đóng 8% và người SDLĐ đóng 17,5%, có nghĩa là tổng mức đóng vào quỹ BHXH hằng năm bằng 2,64 tháng lương. Nhưng nếu hưởng một lần, thì NLĐ chỉ được thanh toán bằng 2 tháng lương làm căn cứ đóng BHXH cho 1 năm tham gia BHXH. Như vậy, quỹ BHXH không hề bị ảnh hưởng, nhưng NLĐ lại chịu thiệt thòi, mất đi 0,64 tháng lương/năm.

Như vậy, khi nhận BHXH một lần thì người lao động sẽ mất đi cơ hội được hưởng lương hưu, không có gì đảm bảo cho cuộc sống lúc tuổi già, không những phải lo lắng cho bản thân mà còn trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội. Ngược lại, người hưởng lương hưu, ngoài lương hưu còn được cấp thẻ BHYT với mức hưởng 95% chi phí khi đi khám chữa bệnh BHYT; và định kỳ, trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng (trượt giá), Nhà nước điều chỉnh tăng lương hưu tương ứng hưu hàng năm khoảng 7%. Khi người hưởng lương hưu không may qua đời, thân nhân được nhận một lần trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức lương cơ sở tại thời điểm và được hưởng trợ cấp tử tuất hàng tháng hoặc tuất một lần.

Đối với chị Nguyễn Thị Phất, tổ 2 Phạm Ngũ Lão, TP Hải Dương, có 11 năm tham gia BHXH bắt buộc tại Công ty chế biến nông sản thực phẩm xuất khẩu. Năm 1996 chị nghỉ việc, nhưng rất may thời điểm đó chị không thanh toán để hưởng BHXH 1 lần. Năm 2008, Nhà nước có chính sách BHXH tự nguyện chị đã tham gia từ năm 2010  để cộng nối vào thời gian đóng BHXH đủ 20 năm. Đến nay chị đang được hưởng chế độ hưu trí gần 2 triệu tiền lương/1 tháng, chị rất phấn nói với chúng tôi: "Cảm ơn Nhà nước đã có chính sách BHXH rất phù hợp với người lao động như tôi. Tôi đã giữ lại được thời gian đi làm ở Công ty nông sản và đóng tiếp BHXH để bây giờ được hưởng lương hưu, được cấp thẻ BHYT, tôi rất phấn khởi và yên tâm, không mong gì hơn”

Ông Vũ Đức Khiên, Phó Giám đốc BHXH tỉnh Hải Dương cho biết: Cơ quan BHXH thường xuyên tuyên truyền, khuyến cáo người lao động không nên vì lợi ích trước mắt mà từ chối sự bảo hộ của mạng lưới an sinh xã hội, không chỉ mất cơ hội được hưởng lương hưu khi hết tuổi lao động mà thân nhân người lao động cũng không được hưởng trợ cấp tuất 1 lần hoặc tuất hàng tháng, trợ cấp mai táng phí bằng 10 tháng lương cơ sở. Người không có lương hưu sẽ phải tự bỏ tiền ra mua thẻ BHYT hàng năm hoặc giả nếu không mua thẻ BHYT sẽ mất rất nhiều chi phí khám chữa bệnh khi tuổi cao, sức yếu. 

Để hạn chế thiệt thòi và đảm bảo quyền lợi cho người lao động khi hết tuổi lao động, nâng cao chất lượng cuộc sống cũng như an sinh xã hội bền vững, thời gian tới, BHXH tỉnh Hải Dương sẽ tăng cường, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao hiểu biết của người lao động về việc tham gia BHXH. Qua đó, giúp người lao động cân nhắc kỹ lưỡng, biết bỏ qua những lợi ích trước mắt để đảm bảo những lợi ích lâu dài./.

Phương Dung